Fermentowane produkty kiszone znane są każdemu - kiszone ogórki czy kiszona kapusta stanowią istotny składnik polskiej diety. Sam proces fermentacji wybranych produktów jest niezwykle wiekowy - pierwsze wzmianki o nim pojawiają się nawet przed 9000 lat. Aktualnie kiszone mogą być nie tylko typowe dla polskiej diety produkty, ale także inne warzywa i owoce. Jest to jeden z najlepszych sposobów na to, by przedłużyć możliwość spożycia zebranych z ogrodu produktów. Pozwala także wprowadzić do diety składniki istotne, by utrzymać zdrowe żywienie.
Na co dobra jest kiszonka? Dobroczynne właściwości kiszonek
Proces fermentacji czy też proces kiszenia, znany jest każdemu. Niezbędny jest do tego roztwór solanki, na który składa się przefiltrowana woda i sól kamienna. Umieszczane w nim są nieprzetworzone surowce, np. ogórki. W takich warunkach rozwijają się bakterie fermentacji mlekowej, przez co powstaje kwas mlekowy: ogranicza on rozwój innych bakterii i aktywność enzymów. Po odpowiednim czasie sięgając po kiszone produkty możesz skorzystać z właściwości kiszonek. Co zawierają kiszonki i jaki jest wpływ kiszonek na organizm?
- kiszonki mają dużą zawartość witamin C i E,
- spożywanie kiszonek powinno zaspokajać głód przy stosunkowo niewielkiej liczbie kalorii: mogą one wspierać zdrowe odchudzanie,
- włączenie kiszonek korzystnie wpływa na układ pokarmowy i procesy trawienne,
- spożywanie kiszonek powinno wzmocnić działanie układu odpornościowego,
- kiszonki mają potencjał na obniżenie cholesterolu,
- właściwości zdrowotne kiszonek to także zwiększenie przyswajania składników odżywczych z warzyw i owoców,
- kiszonki wspomagają obronę organizmu przed pasożytami, wirusami i grzybami,
- w procesie kiszenia powstaje acetocholina, które może wpływać na obniżenie ciśnienia krwi,
- proces fermentacji mlekowej sprawia, że spożywanie produktów kiszonych dostarcza organizmowi zdrowe bakterie.
Jakie kiszonki są najlepsze na jelita? Jak poprawić trawienie z pomocą kiszonek?
Bakterie kwasu mlekowego, czyli naturalne probiotyki, odpowiedzialne za kiśnięcie warzyw, sprawiają, że organizm otrzymuje duże ilości zdrowych bakterii. Badania wskazują, że zróżnicowana mikrobiota jelitowa może wspierać zdrowie układu pokarmowego. Jednorodna mikrobiota jelitowa może wpływać nie tylko na zdrowie układu pokarmowego, ale także na osłabienie układu odpornościowego bądź na rozwój chorób autoimmunologicznych, otyłości i chorób cywilizacyjnych. Wspieranie mikrobiomu jelitowego i jego różnorodności pomaga wspierać dobre zdrowie ogólne.
Kiszonki a wzmocnienie układu odpornościowego
Układ odpornościowy jest silnie związany z pokarmowym. W procesie kiszenia powstaje bowiem dużo antyoksydantów i probiotyków. To może wpływać na działanie układu pokarmowego:
- naturalne probiotyki wpływają na większą aktywność mechanizmów odpornościowych,
- antyoksydanty zmniejszają ilość wolnych rodników w organizmie.
Kiszonki a regulacja poziomu cukru
Dzięki procesowi fermentacji, w trakcie kiszenia w warzywach i owocach dochodzi do zmniejszenia ilości cukru. Oznacza to, że kiszone produkty są niskokaloryczne i mogą być elementem świadomego procesu chudnięcia. Co więcej, kiszone produkty mogą wpływać na regulowanie stopnia wchłaniania cukru we krwi - z tego powodu poleca się je w diecie cukrzyków.
Jakie kiszonki są najzdrowsze? Polecane kiszonki i ich właściwości zdrowotne
Kiszenie nie tylko dostarcza ważnych witamin: kiszenie stabilizuje witaminę C i E, sprawiając, że jest lepiej przyswajalna - podobnie jak pozostałe składniki odżywcze. Kiszonki wspierają pracę układu trawiennego i odpornościowego - zawarte w kiszonkach bakterie pomagają w wielu procesach. Jeśli będziesz spożywać kiszone warzywa i owoce możesz także wpłynąć na ciśnienie krwi i cholesterol. Kiszonki wspomagają działanie organizmu - dlatego też warto zadbać o nie w diecie. Jakie są popularne kiszonki, które mogą wspierać zdrowe nawyki żywieniowe? Przede wszystkim jest to kapusta kiszona i ogórki kiszone, ale także kiszone buraki, kiszony seler czy kiszona brukselka. Szczególnie popularne staje się kimchi, zwłaszcza wśród fanów azjatyckiej kuchni. Coraz popularniejsze stają się także kiszone owoce, np. kiszone śliwki czy kiszone cytryny. W wielu krajach tradycyjnym napojem jest kwas chlebowy, który wykonuje się ze starego chleba. Jeśli o kiszone napoje chodzi, najszybciej znana stała się komucha. Ta sfermentowana herbata smakuje podobnie do musującego cydru jabłkowego. Warto także pamiętać o nabiale - jogurtach i kefirach, które uzupełnią dietę.
Czy można codziennie jeść kiszonki? Ile razy w tygodniu należy jeść kiszonki?
Kiszonki można spożywać nawet kilka razy w tygodniu, a nawet codziennie. Warto jednak robić to z umiarem i odpowiednio dopasować niewielkie porcje kiszonych produktów w przypadku uzupełniania nimi diety codziennie.
Kiedy nie wolno jeść kiszonek? Kto nie powinien jeść kiszonek?
Kiszonki to element diety, który jest zalecany niemal każdemu. Kiszone warzywa mają mnóstwo zalet i dostarczają wielu istotnych składników odżywczych. Jednak ze względu na to, że są umieszczane na długi czas w solance, mogą zawierać sporo soli. Z kolei same fermentowane produkty zawierają w sobie histaminę. W związku z tym nie zaleca się spożywania kiszonek osobom z nietolerancją histaminy, chorobą wrzodową, nadciśnieniem tętniczym i kamicą szczawianowo-wapniową. Jeśli jednak szukasz sposobu na zróżnicowanie mikrobioty jelitowej, oprócz prowadzenia zbilansowanej diety, możesz także sięgnąć po suplementy probiotyczne dostępne na shaman.pl.
Dlaczego warto jeść kiszonki? Czy kiszonki korzystnie wpływają na zdrowie?
Zdrowe nawyki żywieniowe zapewniają dobre ogólne zdrowie. W Twojej diecie powinny się zatem znaleźć kiszonki - dostarczają one wielu składników odżywczych i wpływają na pracę układu pokarmowego oraz odpornościowego, co może być szczególnie istotne podczas chłodniejszego sezonu. Jeśli jednak z jakichś powodów nie możesz włączyć do diety kiszonek, warto zadbać o zróżnicowanie mikrobioty jelitowej z pomocą suplementów probiotycznych.
Źródła:
mniammniam.pl, Zdrowe bo kiszone (https://www.mniammniam.pl/ebooki-do-pobrania/zdrowe-bo-kiszone-fragment.pdf; 05.11.2025)
Siegel A., Co się dzieje w słoiku czyli kiszonki na zdrowie, Dolnośląski Ośrodek Doradztwa Rolniczego 2024
pacjent.gov.pl, Jedz kiszonki, by wzmocnić odporność przed zimą, (https://pacjent.gov.pl/diety/jedz-kiszonki-wzmocnic-odpornosc-przed-zima; 05.11.2025)
Marek J., Wróbel M., Foryta E., Olejnik V., Kiszę bo lubię czyli z Górnoprośniańskiego ogródka, Lokalna Grupa Działania "Górna Prosna" 2022
