Beta-karoten najczęściej kojarzy się z marchwiowymi przecierami - i słusznie, ponieważ marchewka to jedno z warzyw niezwykle bogatych w ten składnik. Nie jest to jednak jedyne źródło beta-karotenu. Sprawdź, co jeszcze zawiera beta-karoten, jakie są funkcje beta-karotenu i na jakie suplementy zawierające beta karoten warto zwrócić uwagę.
Co znaczy prowitamina? Jaka jest różnica pomiędzy witaminą a prowitaminą?
Witaminy to aktywne związki organiczne, których obecność w organizmie jest istotna dla jego funkcjonowania. Z kolei prowitamina może być przekształcana w witaminę i w ten sposób oddziaływać fizjologicznie na organizm. Witamina A to pochodna karotenu, czyli prowitaminy A - która przekształca się w ścianie jelit i w wątrobie w witaminę A. Witamina A to określenie stosowane względem związków o podobnej aktywności biologicznej, które mają chemicznie zbliżoną strukturę. Prowitaminy witaminy A to karotenoidy, które mają podobną aktywność biologiczną, co witamina A - najważniejszym z nich jest beta-karoten.
Czy beta-karoten jest prowitaminą? Czy beta-karoten to to samo co witamina A?
Prowitaminy A należą do grupy barwników roślinnych, które nazywa się karotenoidami. Karotenoidy to czerwone lub żółte barwniki rozpuszczalne w tłuszczach, które występują głównie w roślinach i rzadko są spotykane w organizmach i produktach pochodzenia zwierzęcego. Beta-karoten to najważniejsza prowitamina witaminy A; jest to czerwono-pomarańczowy pigment, który jest prekursorem witaminy A. Nie jest on jednak witaminą A - może być w nią jedynie zsyntezowany przez organizm.
W czym jest najwięcej karotenu? Źródła naturalnego beta-karotenu
Beta karoten bardzo łatwo rozpoznać ze względu na jego barwę. Produkty zawierające beta karoten to przede wszystkim wszystkie zielone i żółte części roślin. Najbogatszym źródłem beta-karotenu są marchew, sałata, kapusta, szpinak, morele i kukurydza. Naturalny betakaroten znajdziesz także w żółtku jaj, dyni, brokułach i zielonym groszku. Bogate w karotenoidy są również owoce dzikiej róży i rokitnika zwyczajnego, a także pomidory i papryka.
Jaki owoc ma najwięcej beta-karotenu?
Jeśli chodzi o owoce, które mają najwięcej beta-karotenu to przede wszystkim są to morele i pomarańcze. Naturalny betakaroten w sporych ilościach zawierają także arbuzy, brzoskwinie i papaja.
Co daje przyjmowanie beta karotenu? Jaka jest funkcja prowitaminy A? Na co pomaga beta-karoten?
Beta karoten jest stosowany jako barwnik do żywności; jest także dodawany do kosmetyków. Tak stosowany beta-karoten może wnikać w głąb naskórka i przekształcać się w palmitynian retinylu. Stosuje się go jako wsparcie zdrowia skóry i może wpływać na zmniejszenie jej suchości oraz przebarwień lub niejednolitego kolorytu.
Spożywanie beta-karotenu wraz z pożywieniem może wpływać na organizm podobnie, co witamina A, po przekształceniu tego barwnika w witaminę. Witamina A:
- przyczynia się do utrzymania prawidłowego metabolizmu żelaza,
- pomaga w utrzymaniu prawidłowego stanu błon śluzowych,
- pomaga zachować zdrową skórę,
- pomaga w utrzymaniu prawidłowego widzenia,
- pomaga w prawidłowym funkcjonowaniu układu odpornościowego.
Czy beta-karoten przyciemnia skórę?
Retinoidy, czyli aktywnie biologicznie formy witaminy A, mogą korzystnie wpływać na stan skóry, stymulując wytwarzanie białek naskórka i przyczyniając się do powstania lepiej rozwiniętej warstwy keratyny w warstwie rogowej. To z kolei może prowadzić do zmniejszenia przebarwień i prawidłowego rozkładu melaniny w skórze. Karotenoidy stosowane w kosmetykach na skórę, mogą również chronić przed szkodliwym wpływem warunków zewnętrznych, takich jak promieniowanie UV. Są one wykorzystywane jako filtry chroniące przed UV, kremy poprawiające koloryt skóry lub kremy brązujące.
Suplementy diety: stosowanie beta-karotenu
Źródła naturalnego beta karotenu to przede wszystkim produkty spożywcze znajdujące się w zbilansowanej diecie, takie jak warzywa i owoce. Produkty zawierające beta karoten to również suplementy diety. Na shaman.pl znajdziesz renomowane marki, które oferują bezpieczne i skuteczne propozycje, które są łatwe w przyjmowaniu. Suplementy zawierające beta karoten, które warto przyjmować, to przede wszystkim:
Zastosowanie beta-karotenu: podsumowanie
Beta-karoten to bardzo istotna prowitamina, która w organizmie człowieka może się stać witaminą A. Wpływ beta karotenu na organizm jest podobny do działania witaminy A - dlatego też warto pamiętać o tym, by w diecie znajdowały się odpowiednie warzywa i owoce. Funkcje beta karotenu dla ciała mogą spełniać także suplementy tego związku. Przyjmując suplementy beta karotenu możesz wspierać swoje zdrowie - sprawdź, co znajdziesz na naszej stronie i wybierz odpowiednie dla siebie suplementy.
Źródła:
Igielska-Kalwat J., Wawrzyńczak A., Nowak I., Karotenoidy i ich zastosowanie w przemyśle kosmetycznym na przykładzie β-karotenu, Chemik 2012, 66 (2): 140-144
Rozporządzenie Komisji (UE) nr 432/2012 z dnia 16 maja 2012 r. ustanawiające wykaz dopuszczonych oświadczeń zdrowotnych dotyczących żywności, innych niż oświadczenia odnoszące się do zmniejszenia ryzyka choroby oraz rozwoju i zdrowia dzieci Tekst mający znaczenie dla EOG (Dz. U. : 136 z 25.05.2012 ze zm.)
Zasada M., Adamczyk A., Witamina A. Budowa i mechanizm działania, Kosmetologia Estetyczna 2018, 5 (7): 517-521
Polaczkowa W., Witamina A (https://bcpw.bg.pw.edu.pl/Content/6233/witamina%20A_W_chemia_i%20_technika_T6_witaminy_i_hormony_1950_s15.pdf; 31.07.2025)
Szterk A., Sosińska E., Obiedziński M., Lewicki P., Metoda otrzymywania preparatu naturalnego α- i β-karotenu z marchwii, Żywność. Nauka. Technologia. Jakość, 2008, 4 (59): 269-274
Mączka W., Wińska K., Mało znane oblicze β-karotenu, Kosmetologia Estetyczna 2012, 3 (1): 169-173
