Stres to naturalny stan organizmu, który w codziennym życiu nie jest rzadkością. Nie da się go uniknąć, ale można go kontrolować: tak, by zamiast ograniczać, mógł mobilizować - a tym samym by nie wpływał na nasze zdrowie i samopoczucie. Sprawdź, jak możesz wpłynąć na zmniejszenie poziomu stresu w swoim życiu, jak zaplanować zarządzanie stresem i jakie suplementy na stres mogą Ci w tym pomóc.
Czym jest stres?
Stres nie ma jednej definicji. Najogólniej uznaje się jednak, że jest to reakcja organizmu na bodziec, przeważnie spowodowana silnymi emocjami, która zaburza homeostazę organizmu. Zmiany fizjologiczne i biochemiczne wpływają na funkcjonowanie organizmu. Początkowo dochodzi do pobudzenia układu andrenergicznego i kory nadnerczy; wtedy zachodzą zmiany w procesach psychicznych, reakcjach motorycznych, a także zaburzenia hormonalne i immunologiczne. W kolejnej fazie dochodzi do zwiększenia odporności organizmu, a następnie do jej zmniejszenia i wyczerpania.
Początkowo reakcja stresowa może przynieść pozytywny efekt i mobilizować - nazywa się to stresem ostrym, który jest krótkotrwały, jednak zwiększa motywację do działania. Może wpływać na wyostrzenie czujności, spostrzegawczości , przygotowywać do większej aktywności. Jest to stres, który daje pozytywne skutki: skraca czas trwania pobudzenia funkcji adaptacyjnych i obronnych poprzez pobudzenie układów neuronalnych odpowiedzialnych za pobudliwość, koncentrację, zachowanie homeostazy i wielu innych. Innym typem stresu jest stres przewlekły. Ma on silne natężenie i destrukcyjny charakter. Co więcej, w przeciwieństwie do stresu ostrego, stres przewlekły trwa cały czas i towarzyszy nam na co dzień: nie pozwala odpocząć i powrócić do równowagi.
Jak rozpoznać, że organizm jest przeciążony stresem? Jakie są objawy silnego stresu?
Stres przewlekły przeciąża organizm: przez fakt, że nieustannie wpływa na organizm, nie pozwala powrócić do równowagi. Jest on destrukcyjny; powoduje wyczerpanie, osłabienie, trudności w koncentracji i racjonalnym myśleniu. Co więcej, może powodować bezsenność, nadmierną potliwość, drżenie rąk, a nawet wpływać na pracę układów narządów w organizmie: powodować bóle brzucha czy spadek odporności. Może też prowadzić do chorób psychicznych i somatycznych. Skutkiem stresu przewlekłego jest przedłużanie czasu trwania hamowania funkcji zbędnych w adaptacji i obronie, np. hamowanie łaknienia, libido i perystaltyki przewodu pokarmowego.
Jakie dolegliwości może powodować stres? Do czego prowadzi ciągły stres?
Stres pociąga za sobą zmiany na tle hormonalnym, enzymatycznym, immunologicznym, a nawet genetycznym. Podczas stresu dochodzi do mobilizacji procesów fizjologicznych do walki lub ucieczki. Wzmaga się aktywność wielu neuronalnych układów ośrodkowych. Jednym z najsilniejszych zaburzeń związanych ze stresem jest zespół stresu pourazowego PTSD. Osoby, u których zdiagnozowano PTSD stale doświadczają traumy w myślach i wyobrażeniach w niekontrolowany sposób, izolują się od otoczenia i mają problemy z funkcjonowaniem w społeczeństwie.
Co stres robi z mózgiem?
Podczas stresu pobudzona zostaje kora mózgowa i ośrodki emocjonalne w mózgu. Dochodzi do zmian aktywności wielu neuronalnych układów ośrodkowych (tj. noradrenergiczny, dopaminergiczny, cholinergiczny, seretoninoergiczny, opioidoergiczny i GABA-ergiczny). Aktywuje się oś podwzgórzowo-przysadkowo-korowo-nadnerczowa i oś podwzgórzono-współczulno-rdzeniowo-nadnerczowa. Aktywacja obu osi wpływa na zwiększenie wydzielania hormonów stresu; te z kolei działaja na narządy układu krążenia, oddechowego, mięśniowego i innych.
Czy stres podnosi ciśnienie?
Stres nie powoduje bezpośrednio nadciśnienia tętniczego, jednak może wpływać na jego rozwój; głównie poprzez powtarzające się podwyższenia ciśnienia krwi. Czynnikiem może być też odpowiedź organizmu na stres, w wyniku której układ nerwowy jest stymulowany do produkowania dużych ilości hormonów obkurczających naczynia krwionośne, co podwyższa ciśnienie krwi. Silny stres może też wpływać na zaburzenia diety i sięganie po używki, które wpływają na ciśnienie krwi.
Czy stres wpływa na poziom cukru?
Stres oddziałuje na funkcje metaboliczne; stres fizyczny i psychiczny aktywując ośrodkowy i obwodowy układ nerwowy, jednocześnie pobudza układ neuroendokrynny. To prowadzi do procesów chemicznych, w wyniku których w surowicy zwiększa się zapotrzebowanie na insulinę. W długiej perspektywie czasowej stres może powodować insulinooporność i prowadzić do cukrzycy.
Jak uspokoić nerwy i stres? Jaka jest strategia radzenia sobie ze stresem? Sposoby na stres
Przewlekły stres może prowadzić do wielu schorzeń: dlatego tak ważne jest zmniejszenie poziomu stresu. Zarządzanie stresem wymaga jednak pewnych umiejętności, czasu i unikania stresorów, które mogą powodować sytuacje stresujące. W pierwszej kolejności metody radzenia sobie ze stresem powinny skupić się na zadbaniu o zdrowie fizyczne: odpowiednia dieta i higiena snu zdecydowanie powinny pomóc. Dobrym pomysłem jest też aktywność fizyczna: joga lub inne wybrane ćwiczenia mogą wpłynąć na zmniejszenie stresu i łagodzą napięcia mięśniowe. Równie pomocna może okazać się medytacja czy ćwiczenia oddechowe. Metody radzenia sobie ze stresem obejmują również różnego typu techniki relaksacyjne, jak np. mindfulness. By ograniczyć to, jak sytuacje stresujące wpływaja na organizm oraz skutki stresu, warto pamiętać o work-life balance; odpowiednie zarządzanie czasem prywatnym pozwoli Ci znaleźć czas dla siebie oraz na dostosowanie do stresującej sytuacji ciała i umysłu.
Jeśli zmagasz się z przewlekłym stresem, który wpływa na Twoje samopoczucie, powoduje zaburzenia snu i utrudnia codzienne funkcjonowanie, warto rozważyć profesjonalna pomoc: psychoterapia może wspierać powrót do pełni zdrowia. Zmiana sytuacji stresowej, która doprowadziła do tego, że pojawiły się psychiczne i fizyczne objawy stresu przewlekłego również powinna sprawiać, że poczucie lęku w codziennym życiu zmaleje.
Co pomaga na bardzo silny stres? Suplementy na uspokojenie i relaks
Suplementy mogą stanowić dodatek do zbilansowanej diety, wspierać w utrzymaniu optymalnego samopoczucia. Najlepszym sposobem jest skorzystanie z zestawów suplementów, które będą działać synergicznie i wspierać techniki radzenia sobie ze stresem. Wśród popularnych propozycji znajdziesz:
- zestaw spokoju i regeneracji: zawiera magnez, który m.in. pomaga w prawidłowym funkcjonowaniu układu nerwowego i w utrzymaniu prawidłowych funkcji psychologicznych, a także olej z wiesiołka bogaty z dodatkiem witaminy A i E,
- zestaw energii i równowagi: oprócz wspierającego organizm magnezu, w zestawie jest też maca - jeden ze znanych adaptogenów,
- zestaw naturalnego wsparcia antystresowego: magnez dla balansu i relaksu oraz ashwagandha, znana ze swoich wyjątkowych właściwości.
Jeśli szukasz sposobów na relaks dobrym pomysłem może okazać się także aromaterapia. Przyjemne zapachy mogą wprowadzić Cię w lepszy nastrój i sprawić, że wypoczynek będzie łatwiejszy.
Jak pokonać lęk i stres z pomocą adaptogenów?
Wśród zestawów na stres znajduje się wiele związków adaptogennych. Substancje te znane są z tego, że mogą wpływać na organizm i jego homeostazę. Ta grupa naturalnych, roślinnych związków, które mogą wpływać na zdolność organizmu do odporności na stres. Jako element zdrowego stylu życia mogą wzmacniać pozytywne działania wynikające z odpowiedniej diety i aktywności fizycznej.
Jak wyrzucić z siebie stres? Podsumowanie
Stres jest reakcją organizmu na trudne emocje: w wielu przypadkach mobilizuje i pobudza, jednak gdy pojawia się chroniczny stres, naturalna reakcja organizmu to bycie stale w gotowości do walki lub ucieczki. Psychiczne i fizyczne objawy stresu można złagodzić stosując techniki relaksacyjne i znajdując sposoby na relaks, a także wspierając zbilansowaną dietę odpowiednimi suplementami, które znajdziesz na naszej stronie.
Źródła:
Rozporządzenie Komisji (UE) nr 432/2012 z dnia 16 maja 2012 r. ustanawiające wykaz dopuszczonych oświadczeń zdrowotnych dotyczących żywności, innych niż oświadczenia odnoszące się do zmniejszenia ryzyka choroby oraz rozwoju i zdrowia dzieci Tekst mający znaczenie dla EOG (Dz. U. : 136 z 25.05.2012 ze zm.)
Exner L.,Adaptogeny - cudowne rośliny. Jak je stosować i na co pomagają?, Nbooks 2024
Sharma K., Akre S., Chakole S., Wanjari M.,Stress-Induced Diabetes: A Review, Cureus 2022, 14(9)
Kulkarni S., O'Farrell I. Erasi M., Kochar M., Stress and hypertension, Wisconsin Medical Journal 1998, 97(11): 34-8
Jośko-Ochojska J.,2. Stres [w:] Higiena, epidemiologia i zdrowie publiczne: podręcznik dla studentow, Śląski Uniwersytet Medyczny w Katowicach 2012: 26-34
