Leki GLP-1 od pewnego czasu stanowią istotną gałąź leków przeciwhiperglikemicznych. Są one skuteczne w przypadku poprawy kontroli parametrów gospodarki węglowodanowej i mogą redukować ryzyko sercowo-naczyniowe: to jednak nie wszystko. Mogą one też wspierać leczenie choroby otyłościowej. Nie wystarczy jednak przyjmowanie analogów GLP: jak zadbać o zdrowie podczas leczenia choroby otyłościowej?
Na co jest GLP-1? Jak działają analogi GLP?
Analogi GLP-1 to grupa leków, które pomagają obniżyć poziom cukru we krwi, zmniejszają ryzyko powikłań ze strony nerek i serca, a także wspomagają utratę wagi. Są to wciąż względnie nowe leki, a ich efekt normoglikemizujący wynika z wielokierunkowego działania analogów GLP1, które są zlokalizowane w wielu narządach: mózgu, trzustce, żołądku, sercu, płucach i przewodzie pokarmowym. Przede wszystkim GLP-1 wpływa na:
- wyspy trzustkowe i komórki beta zwiększając poposiłkowe wydzielanie insuliny i hamując wydzielanie glukagonu przez komórki alfa trzustki,
- minimalne ograniczanie nadmiernego wydzielania glukozy w wątrobie,
- obniżenie lipogenezy (procesu syntezy kwasów tłuszczowych i trójglicerydów z nadmiaru węglowodanów),
- opóźnienie opróżniania żołądka,
- ośrodki głodu i sytości w podwzgórzu.
Czy po GLP-1 się chudnie? Przyjmowanie analogów GLP a leczenie otyłości
Światowa Organizacja Zdrowia wskazuje, że otyłość określa masa ciała powyżej 30 BMI, a nadwagę: powyżej 25 BMI. Definiuje się je obie jako nieprawidłowe lub nadmierne gromadzenie się tkanki tłuszczowej stanowiące zagrożenie dla zdrowia. Problem choroby otyłościowej stale się pogłębia - w 2022 roku 1 na 8 osób na świecie cierpiała na otyłość. Od lat 90. wskaźnik otyłości wśród dorosłych wzrósł ponad dwukrotnie. Najczęściej nadwaga i otyłość są efektem braku równowagi między spożyciem energii a jej wydatkiem. Jest to wieloczynnikowa kondycja organizmu, którą warunkuje wiele czynników: zarówno genetyczne, jak i środowiskowe oraz psychospołeczne.
Analogi GLP-1 mogą wpływać na redukcję masy ciała wieloczynnikowo, a badania kliniczne wskazują, że mogą działać niezależnie od tego, czy dana osoba zmaga się z cukrzycą typu 2, czy nie. Stosowanie analogów GLP-1 po raz pierwszy wymaga jednak świadomości, jak je odpowiednio stosować, by przyniosły skutek: w tym przypadku redukcję masy ciała. Na zaburzenia masy ciała nie wystarczy samo przyjmowanie analogów GLP: trzeba też zmienić nawyki żywieniowe i styl życia.
Jaki jest najbezpieczniejszy lek na odchudzanie? Stosowanie leków GLP a styl życia
Nie istnieje lek, który pozwoli Ci na redukcję masy ciała bez skutków ubocznych i zmiany nawyków. Terapia lekiem GLP-1 może wiązać się z możliwością pojawienia się działań niepożądanych. Oprócz tego warto pamiętać, że spadek masy ciała bez zmiany stylu życia przy GLP-1 nie będzie trwały. Jeśli lekarz zdecyduje o tym, że farmakologiczne leczenie otyłości z pomocą analogów GLP-1 w Twoim przypadku może przynieść korzyści, niezbędne jest również wprowadzenie zmian do stylu życia. Koniecznością jest redukcja objętości posiłków i zwracanie uwagi na poczucie sytości. Odpowiednia dieta i aktywność fizyczna także wspomagają proces, który ma na celu skuteczne leczenie otyłości.
Dieta podczas przyjmowania analogów GLP-1
Dieta redukcyjna to podstawa leczenia choroby otyłościowej. Modyfikacje żywieniowe powinny opierać się na diecie zbilansowanej, zrównoważonej pod kątem mikro i makroskładników - nie powinny wiązać się z nadmiernymi restrykcjami energetycznymi (np. głodówkami) bądź dietami, które długoterminowo są nieefektywne i mogą powodować niedobory pokarmowe (np. dieta ketogeniczna). Skuteczną metodą jest zmiana nawyków żywieniowych i nawyków związanych ze stylem życia. Dlatego też warto skonsultować się ze specjalistą - dietetykiem, który ustali jak powinna wyglądać Twoja indywidualna dieta. Warto jednak na początku przyswoić kilka zasad, które wspierają farmakologiczne leczenie otyłości:
- jedzenie od 3 do 5 posiłków dziennie,
- rezygnacja ze słodzonych napojów i alkoholu,
- ograniczanie wysokoprzetworzonej żywności (fast food, słodycze, słone przekąski, dania gotowe),
- zmniejszenie spożycia smażonych produktów,
- pij wodę, herbatę, kawę, napary ziołowe i owocowe - bez cukru, miodu i fruktozy,
- używaj zdrowych olejów i unikaj tłuszczów trans (obecnych np. w margarynach, tłuszczach cukierniczych i piekarniczych).
Częstym problemem przy leczeniu otyłości z pomocą GLP-1 jest brak łaknienia. Taką sytuację warto przedyskutować z lekarzem indywidualnie. Warto jednak pamiętać, że do zachowania homeostazy organizmu najważniejsze są produkty białkowe i to od nich warto zacząć, jeśli nie jesteś w stanie zjeść całego posiłku: jedzenie na siłę może spowodować wystąpienie złego samopoczucia, dlatego zaleca się jedzenie do momentu odczuwania sytości. Jeśli nie jesteś w stanie spożywać zbilansowanych posiłków przez dłuższy czas, warto rozważyć suplementację wraz z lekarzem lub dietetykiem.
Tym, na co także warto zwrócić uwagę przy leczeniu otyłości lekami GLP-1 jest zmiana w odczuwaniu smaku. Niektóre badania wskazują, że pacjenci w mniejszym stopniu korzystają z wysokotłuszczowych, słodkich i słonych przekąsek. Jeśli niektóre z produktów dotychczas lubianych straciły swój smak, warto poszukać zamiennika w podobnej kategorii.
Czy GLP-1 jest bezpieczne jako wsparcie w chorobie otyłościowej?
Przyjmowanie leków GLP-1 połączone ze zmianą nawyków dietetycznych i wprowadzeniem aktywności fizycznej i utrzymanie zmian po zakończeniu leczenia może skutkować tym, że spadek masy ciała zostanie utrzymany. Powrót do starych nawyków i zrezygnowanie z aktywności może prowadzić do odzyskania utraconej masy ciała. Zbudowanie dobrej relacji z jedzeniem to podstawa zachowania zdrowia. Zalecenia dotyczące postępowania w chorobie otyłościowej wskazują, że terapia farmakologiczna to jedna z podstawowych metod terapii tej choroby.
Terapia analogami GLP-1 a odchudzanie: podsumowanie
Celem leków GLP-1 w pierwszej kolejności jest kontrola poziomu glukozy. Badania wskazują jednak, że leczenie lekiem GLP może również wpływać na układ sercowo-naczyniowy i leczenie choroby otyłościopozytywnie wej. Farmakoterapia choroby otyłościowej to jedna z podstawowych metod terapii tej choroby, a najpopularniejsze analogi GLP mogą stanowić wsparcie podczas zmiany nawyków i odzyskiwania zdrowia.
*Powyższe informacje nie stanowią porady medycznej. Mają one charakter wyłącznie edukacyjny i informacyjny. Przedstawione treści nie zastępują profesjonalnej konsultacji medycznej. W przypadku wystąpienia objawów chorobowych lub wątpliwości dotyczących zdrowia, skonsultuj się z wykwalifikowanym pracownikiem służby zdrowia.
Źródła:
Wełnicki M., Gorczyca-Głowacka I., Mamcarz A., Filipiak K., Wożakowska-Kapłon B., Barylski M., Szymański F., Kasprzak J., Grabowski M., Dzida G., Zastosowanie analogów GLP-1 w terapii cukrzycy u pacjentów kardiologicznych Opinia ekspertów Sekcji Farmakoterapii Sercowo-Naczyniowej Polskiego Towarzystwa Kardiologicznego, Zeszyty Edukacyjne. Kardiologia Polska 2022, 4: 157-170
Kręgielska-Narożna M., Pastusiak K., Materiał dla pacjentów stosujących analogi GLP-1, Novo Nordisk Pharma Sp. z o.o., Warszawa 2023
World Health Organization WHO issues global guideline on the use of GLP-1 medicines in treating obesity, , (https://www.who.int/news/item/01-12-2025-who-issues-global-guideline-on-the-use-of-glp-1-medicines-in-treating-obesity; 11.06.2026)
World Health Organization Obesity and overweight, , (https://www.who.int/news-room/fact-sheets/detail/obesity-and-overweight; 11.06.2026)
