Wolne rodniki naturalnie powstają w komórkach organizmu podczas metabolizmu tlenowego. Ich zbyt duża ilość może prowadzić do rozwoju chorób - jednak ciało posiada antyoksydacyjny układ ochronny, który w dużej mierze je neutralizuje. Kiedy jednak zdolności antyoksydacyjne organizmu są obniżone, warto zadbać o dostarczanie organizmowi związków, które poradzą sobie ze zbyt dużą ilością wolnych rodników. Jedną z takich substancji może być astaksantyna. Sprawdź, czym jest i na co pomaga.
Czy astaksantyna to witamina C?
Astaksantyna i witamina C to nie jest to samo. Witamina C jest witaminą: związkiem, który w niewielkiej ilości jest niezbędny do prawidłowego funkcjonowania organizmu. Pełni też wiele ról, by utrzymać odpowiednia kondycje organizmu. Z kolei astaksantyna to naturalny przeciwutleniacz (podobnie jak witamina C) o innej niż witamina C budowie chemicznej. Jest zaliczana do ksantofili tlenowych, pochodnych karotenu.
W czym jest najwięcej astaksantyny? Naturalne źródła astaksantyny
Biosynteza astaksantyny przede wszystkim dzieje się w niektórych zielonych algach, drożdżach, bakteriach i roślinach. Najwyższą zawartość astaksantyny mają mikroalgi Haematoccocus pluvalis, drożdże z grupy Xanthophyllomyces dendrorhous, kryl i plankton. Może być ona również tworzona syntetycznie. Organizmy zwierzęce nie są w stanie wytwarzać astaksantyny, jednak krewetki, homary, niektóre ryby i flamingi mogą odkładać astaksantynę w tkankach.
Jak działa astaksantyna? Zastosowanie astaksantyny i właściwości astaksantyny
Astaksantyna jest znana jako przeciwutleniacz o wysokim potencjale antyoksydacyjnym. Może być gromadzona w błonach komórkowych i wnętrzu komórek. Dzięki strukturalnemu podobieństwu do błony komórkowej może być w niej rozmieszczona w poprzek, dzięki czemu może wpływać na usuwanie wolnych rodników i reaktywnych form tlenu. Z tego względu mówi się, że astaksantyna zmniejsza stres oksydacyjny: przeciwdziała zapaleniom. Przez wzgląd na to, że astaksantyna neutralizuje wolne rodniki, może mieć także wpływ na powstanie i rozwój cukrzycy, chorób układu krwionośnego i neurodegeneracyjnych, a także chorób wątroby. Astaksantyna wykazuje działanie również w kontekście układu odpornościowego.
Jaki wpływ ma astaksantyna na mózg?
Stres oksydacyjny może wpływać na procesy neurodegeneracyjne i pogarszanie się funkcji poznawczych. Astaksantyna, która jest silnym przeciwuletniaczem, może wspierać procesy antyoksydacyjne. Sugeruje się, że może ona zmniejszać stany zapalne, wpływać na poprawę funkcji poznawczych i hamować rozwój chorób neurodegeneracyjnych. Warto jednak pamiętać, że badania w tym zakresie są przeprowadzane dopiero od niedawna i niezbędne jest przeprowadzanie ich większej liczby, by wskazać na dokładny wpływ jaki ma astaksantyna na mózg.
Czy astaksantyna pomaga na wątrobę?
Podobnie jak w przypadku mózgu, wskazuje się, że astaksantyna może zmniejszać stres oksydacyjny, a tym samym stany zapalne w wątrobie. Badania wskazują, że astaksantyna może znaleźć zastosowanie w przypadku zwłóknienia wątroby, niealkoholowego stłuszczenia wątroby, a także uszkodzenia wątroby wywołanego lekami. podobnie jednak jak w przypadku działania na mózg, niezbędna jest większa ilość badań; co więcej, astaksantyna nie powinna stanowić zamiennika przyjmowanych leków, które zostały przepisane przez Twojego lekarza.
Czy astaksantyna jest bezpieczna dla nerek?
Badania przeprowadzane z udziałem zwierząt wskazują na potencjał astaksantyny w kontekście łagodzenia uszkodzeń oksytacyjnych nerek. W tym zakresie nie wykonano jednak dużej ilości badań - niezbędne są testy z udziałem ludzi oraz badania na dużą skalę, by wskazać na istotny związek między astaksantyną a zdrowiem nerek.
Czy astaksantyna poprawia wzrok?
Powstające w tkankach oka wolne rodniki mogą wpływać na powstawanie stanów zapalnych, wzrost ciśnienia wewnątrzgałkowego, a także rozwój chorób oczu. Astaksantyna może hamować rozwój tych zmian i wpływać na zahamowanie zmian związanych z postępowaniem chorób oczu dzięki swojemu działaniu antyoksydacyjnemu, które wymiata wolne rodniki. Warto wziąć pod uwagę, że w tym zakresie również wykonano pewne badania, jednak ich ilość jest ograniczona.
Stosowanie suplementów astaksantyny
Jednym ze sposobów na dostarczenie organizmowi większej ilości astaksantyny jest wprowadzenie do diety odpowiednich produktów żywnościowych. Możesz także stosować suplementy astaksantyny. na jakie produkty możesz się zdecydować?
- jednoskładnikowe propozycje astaksantyny, które znajdziesz w takich produktach jak Jarrow Formulas - Astaksantyna lub Doctor's Best - Astaksantyna zawierają jedynie astaksantynę pozyskaną z oleożywicy z alg Haematococcus pluvialis,
- astaksantyna z dodatkiem spiruliny to jedna z wysokiej jakości propozycji produktów Swanson - Spirulina i Astaksantyna,
- astaksantyna często jest w suplementach łączących kilka przeciwutleniaczy, jak w przypadku Swanson - Astaksantyna i Zeaksantyna,
- astaksantyna może być też częścią suplementów na wzrok, tak jak w przypadku Life Extension - Wsparcie Oczu MacuGuard z Szafranem i Astaksantyną,
- olej z kryla antarktycznego to jeden z produktów, który oprócz kwasów tłuszczowych omega-3 zawiera także astaksantynę, jak w przypadku Zein Pharma - Olej z Kryla Arktycznego lub Osavi - Super Krill Oil Olej z Kryla.
Kiedy najlepiej przyjmować suplementy astaksantyny? Czy astaksantynę należy przyjmować rano czy wieczorem?
Astaksantyna to związek rozpuszczalny w tłuszczach, więc powinna być przyjmowana wraz z posiłkiem zawierającym tłuszcze - wtedy ma najlepsze szanse na wysokie przyswojenie. Pora dnia nie ma dużego znaczenia - możesz ja dopasować do swoich przyzwyczajeń i nawyków.
Czy warto brać astaksantynę? Podsumowanie
Badania kliniczne wskazują, że astaksantyna to związek o wysokim potencjale antyoksydacyjnym. Substancja ta neutralizuje wolne rodniki, co może korzystnie wpływać na kondycję organizmu. By zadbać o jej większą ilość w organizmie możesz uzupełnić dietę o naturalne źródła astaksantyny lub włączyć do diety suplementy. Sprawdź, co znajdziesz na naszej stronie i dobierz produkty do swoich potrzeb i preferencji.
Źródła:
Wawer I., Paradowska K.,Luteina i astaksantyna jako dietetyczne wsparcie terapii, Postępy Fitoterapii 2022, 23(1): 33-39
Erbas E., Üstündağ H., Öztürk E., Parlak S.N., Atcalı T., Astaxanthin treatment reduces kidney damage and facilitates antioxidant recovery in lithium-intoxicated rats, Toxicon 2024, 241
Li J., H.Guo Ch., Wu J., Astaxanthin in Liver Health and Disease: A Potential Therapeutic Agent, Drug Design, Development and Therapy 2020, 14: 2275-2285
Queen C.J.J., Sparks S.A., Marchant D.C., McNaughton L.R., The Effects of Astaxanthin on Cognitive Function and Neurodegeneration in Humans: A Critical Review, Nutrient 2024, 16, 826
The Healthline Editorial Team, Potential Benefits of Astaxanthin, , (https://www.healthline.com/health/health-claims-astaxanthin; 28.05.2026)
Sosin-Bzducha E., Furgal Dierżuk I., Astaksantyna - budowa, właściwości i zastosowanie w żywieniu zwierząt, Wiadomości Zootechniczne 2019, LVII, 4: 133-141
Janiczek M., Astaksantyna - karotenoidowy przeciwutleniacz o właściwościach antystarzeniowych, Zeszyty Naukowe Akademii Górnośląskiej 2023, 11: 44-53
Roszkowski K., Piekutowski K., Wolne rodniki tlenowe. Ochronne dzia³anie witamin antyoksydacyjnych w prewencji i leczeniu nowotworów, Współczesna Onkologia 1999, 4: 143-144
